۰
تن در سال · ایران
غذا در ایران هر سال دور ریخته میشود؛ نزدیک یکسوم آنچه تولید میشود، به ارزش ۱۵ میلیارد دلار.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
درصد · ایران
نانِ یارانهای که پخته میشود دور ریخته میشود؛ میوه و سبزی تا ۵۰ درصد.
برگردان: یعنی چه، از کجا
لیتر در روز · ایران
بنزین در ایران هر روز میسوزد؛ ۱۴ میلیون لیتر بیشتر از آنچه پالایشگاهها میسازند. سهمیهٔ ۱۵۰۰ تومانی ۶۰ لیتر است، ۳۰۰۰ تومانی ۵۰ لیتر، و مازادش ۵۰۰۰ تومان.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
لیتر در روز، هر نفر · تهران
آبی که هر تهرانی مصرف میکند؛ برنامهریزی شهر روی ۱۳۰ لیتر است و ۷۰ درصد مشترکان از آن رد میشوند. سدهای تهران در ۱۴۰۴ به کمترین ذخیرهٔ تاریخ رسیدند.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
خودرو در سال · ایران
خودروی نو در ایران ساخته میشود؛ بیشترشان با مصرف سوخت دو برابر میانگین جهان.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
خط موبایل · ایران
خط موبایل فعال در ایران؛ بیش از یکونیم خط برای هر نفر، و گوشیهای قدیمی که در کشوها میمانند.
برگردان: یعنی چه، از کجا
تن · جهان
دستگاه الکترونیکی در جهان دور ریخته شد؛ کمتر از یکچهارمش بازیافت میشود.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
مسافر · جهان
مسافر با هواپیما سفر کردند؛ بیش از نیمی از جمعیت جهان، هرچند بیشتر مردم جهان هرگز پرواز نکردهاند.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
در روز · شهرهای بزرگ
پیام تبلیغاتی بهطور میانگین هر روز به هر نفر میرسد؛ روی بیلبورد، در اپ، در پیامک.
برگردان: یعنی چه، از کجا
درصد · تهران
خانههای تهران خالی یا نیمهکارهاند در حالی که اجارهها هر سال بالاتر میرود.
برگردان: یعنی چه، از کجا
دلار در سال · ایران
یارانهٔ انرژی در ایران پرداخت میشود؛ حدود ۴۵۰ دلار برای هر نفر، و از نظر نسبت یارانه به تولید ناخالص داخلی، رتبهٔ اول جهان.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
کیسه در هفته، هر خانوار · شهرهای ایران
کیسهٔ پلاستیکی در هر خانوار شهری مصرف میشود: ده کیسهٔ فریزر، سه کیسهٔ زباله، پنج کیسهٔ شفاف. ۹۵ درصد کیسهها فقط یک بار، ۱۲ تا ۲۰ دقیقه.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
لیوان در ماه · شهرهای ایران
لیوان یکبارمصرف در خانههای شهری ایران مصرف میشود؛ ۴۳ درصد خانوارها هر ماه دستکم یک وسیلهٔ یکبارمصرف میخرند، در ۱۳۹۵ کمتر از ۳۰ درصد.
برگردان: یعنی چه، از کجا
۰
لیتر آب برای یک کیلو · برنج، میانگین جهانی
آب پشت یک کیلو برنج است؛ پشت یک کیلو پسته نزدیک ۱۱ هزار لیتر. بیشترش از رودخانهها و چاههای همین سرزمین.
برگردان: یعنی چه، از کجا
اگر همه مثل … زندگی میکردند
کولهپشتی بومشناختی
۲ کیلو
یک لپتاپ
۷۰۰ کیلو
کولهپشتیاش
مصرف ما چقدر خرج دارد؟
شوق مصرف روی دیگری هم دارد: کوههای زباله بزرگتر میشود، منابع طبیعی بیشتری میبلعیم و گاز گلخانهای بیشتری بیرون میدهیم. همزمان مردم بیشتری در کشورهای محروم میخواهند از رفاه بهره ببرند. ردپای بومشناختی هر ایرانی حدود سه هکتار جهانی است، در حالی که ظرفیت زیستی کشور کمتر از یک هکتار برای هر نفر است. اگر همهٔ جهان مثل ما زندگی میکرد، نزدیک دو زمین لازم بود؛ مثل آمریکاییها، پنج زمین.
زمین · نزدیک دو زمین
زمین · اینهمه چیز، برای چه؟
هر ایرانی روزی نزدیک یک کیلو غذا دور میریزد و یکونیم لیتر بنزین میسوزاند. عددهای مصرف ما، پشت هر عدد معنایش، و پرسشِ چقدر کافی است.
یک تیشرت دیگر. ماشین بنزین میخواهد. یک گوشی بهتر بد نیست و شکلات خانه تمام شده. هر روز بیشمار چیز مصرف میکنیم، اغلب بیآنکه فکر کنیم. مصرف جهانی هر سال بالا میرود و پیامدهایش برای ما و سیاره همین حالا پیداست. چرا کم کردن اینقدر برایمان سخت است؟ دلیلهای زیادی هست، و به همان اندازه راه برای کمتر مصرف کردن. برای یک زندگی خوب، چقدر کافی است؟
نوشتهٔ ما
شوق مصرف روی دیگری هم دارد: کوههای زباله بزرگتر میشود، منابع طبیعی بیشتری میبلعیم و گاز گلخانهای بیشتری بیرون میدهیم. همزمان مردم بیشتری در کشورهای محروم میخواهند از رفاه بهره ببرند. ردپای بومشناختی هر ایرانی حدود سه هکتار جهانی است، در حالی که ظرفیت زیستی کشور کمتر از یک هکتار برای هر نفر است. اگر همهٔ جهان مثل ما زندگی میکرد، نزدیک دو زمین لازم بود؛ مثل آمریکاییها، پنج زمین.
نوشتهٔ ما
منابع
هر ایرانی بهطور میانگین بیش از یک خط موبایل دارد و بیشتر خانهها پر از چیزهایی است که به کار نمیآید. ذهنیت «بیشتر و بیشتر» اصلاً هنوز خوشحالترمان میکند؟ خیلیهایمان حتی وقت نداریم آنچه خریدهایم مصرف کنیم. تنوعِ تقریباً بیپایان پاساژها اغلب زیادی است، اما باز دنبال چیز بعدی میدویم.
نوشتهٔ ما
منابع
مردم کشورهای صنعتی نزدیک ۸۰ درصد همهٔ منابع طبیعی را مصرف میکنند. بسیاری از این منابع از کشورهایی میآید که جنگلزدایی و خاک مسموم برایشان میماند. در ایران، معدن و آببری کشاورزی صنعتی همین کار را با زایندهرود و ارومیه کرده است. و فقیرترین مناطق، از سیستان تا خوزستان، بیشترین آسیب را از تغییر اقلیم میبینند و کمترین سهم را در آن دارند.
نوشتهٔ ما
منابع
هر محصول انرژی و مادهٔ خام میخواهد. کولهپشتی بومشناختی نشان میدهد برای تولید، استفاده و دور انداختن یک محصول چه وزنی از منابع طبیعی لازم است. یک لپتاپ شاید دو کیلو باشد، اما کولهپشتیاش حدود ۷۰۰ کیلوگرم است. در سراسر جهان، هر سال بسیار بیشتر از آنچه محیط زیست و اقلیم تاب بیاورد مادهٔ خام مصرف میکنیم.
نوشتهٔ ما
تصور کن بهجای رشد اقتصادی، سلامت آدمها و طبیعت در صدر باشد.
تصور کن در قانون نوشته شده باشد که همهٔ موجودات زندهٔ سیاره حق برابر دارند.
از نمایشگاه
تولید ناخالص داخلی میتواند از بازسازی پس از یک زلزله بالا برود؛ دربارهٔ حال طبیعت، پیوند اجتماعی یا رضایت آدمها چیزی نمیگوید.
بوتان «شادی ناخالص ملی» را اندازه میگیرد: سلامت روان، آموزش، تنوع زیستی. در فرهنگ ایرانی واژهای قدیمی برای همین هست: قناعت.
کشورهای ثروتمند سالی دو تا سه درصد رشد میکنند، فقیرترها سریعتر. اگر سیاره رشد کمتری لازم دارد، چه کسی باید کم کند؟
«کالای ایرانی» را دو جور میشود خواند: شعارِ خریدن بیشتر، یا دعوت به ساختن چیزی که بماند و تعمیر شود. اقتصاد بدون رشد دومی را میخواهد.
از منابع عمومی
۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تن در سال · غذا در ایران هر سال دور ریخته میشود؛ نزدیک یکسوم آنچه تولید میشود، به ارزش ۱۵ میلیارد دلار. — وزارت جهاد کشاورزی، ۱۴۰۲
۳۰ درصد · نانِ یارانهای که پخته میشود دور ریخته میشود؛ میوه و سبزی تا ۵۰ درصد. — پژوهشکدهٔ صنایع غذایی، ۱۴۰۳
۱۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ لیتر در روز · بنزین در ایران هر روز میسوزد؛ ۱۴ میلیون لیتر بیشتر از آنچه پالایشگاهها میسازند. سهمیهٔ ۱۵۰۰ تومانی ۶۰ لیتر است، ۳۰۰۰ تومانی ۵۰ لیتر، و مازادش ۵۰۰۰ تومان. — شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، مرداد ۱۴۰۵
۲۵۰ لیتر در روز، هر نفر · آبی که هر تهرانی مصرف میکند؛ برنامهریزی شهر روی ۱۳۰ لیتر است و ۷۰ درصد مشترکان از آن رد میشوند. سدهای تهران در ۱۴۰۴ به کمترین ذخیرهٔ تاریخ رسیدند. — شرکت آب و فاضلاب تهران، ۱۴۰۴
۱٬۲۰۰٬۰۰۰ خودرو در سال · خودروی نو در ایران ساخته میشود؛ بیشترشان با مصرف سوخت دو برابر میانگین جهان. — وزارت صمت، ۱۴۰۲
۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ خط موبایل · خط موبایل فعال در ایران؛ بیش از یکونیم خط برای هر نفر، و گوشیهای قدیمی که در کشوها میمانند. — سازمان تنظیم مقررات، ۱۴۰۳
۶۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تن · دستگاه الکترونیکی در جهان دور ریخته شد؛ کمتر از یکچهارمش بازیافت میشود. — پایش جهانی پسماند الکترونیک، ۲۰۲۴
۴٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ مسافر · مسافر با هواپیما سفر کردند؛ بیش از نیمی از جمعیت جهان، هرچند بیشتر مردم جهان هرگز پرواز نکردهاند. — سازمان بینالمللی هوانوردی کشوری
۱۰٬۰۰۰ در روز · پیام تبلیغاتی بهطور میانگین هر روز به هر نفر میرسد؛ روی بیلبورد، در اپ، در پیامک. — برآورد رایج پژوهشهای بازاریابی
۳۴ درصد · خانههای تهران خالی یا نیمهکارهاند در حالی که اجارهها هر سال بالاتر میرود. — سرشماری مسکن، مرکز آمار ایران
۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار در سال · یارانهٔ انرژی در ایران پرداخت میشود؛ حدود ۴۵۰ دلار برای هر نفر، و از نظر نسبت یارانه به تولید ناخالص داخلی، رتبهٔ اول جهان. — گزارشهای مرداد ۱۴۰۵ (میزان، ایلنا، صداوسیما)؛ برآورد ۱۴۰۳ از اقتصاد۲۴
۱۸ کیسه در هفته، هر خانوار · کیسهٔ پلاستیکی در هر خانوار شهری مصرف میشود: ده کیسهٔ فریزر، سه کیسهٔ زباله، پنج کیسهٔ شفاف. ۹۵ درصد کیسهها فقط یک بار، ۱۲ تا ۲۰ دقیقه. — مرکز آمار ایران، آمارگیری ویژگیهای محیط زیستی خانوارهای شهری ۱۴۰۴؛ سازمان حفاظت محیط زیست
۶۶٬۳۰۰٬۰۰۰ لیوان در ماه · لیوان یکبارمصرف در خانههای شهری ایران مصرف میشود؛ ۴۳ درصد خانوارها هر ماه دستکم یک وسیلهٔ یکبارمصرف میخرند، در ۱۳۹۵ کمتر از ۳۰ درصد. — مرکز آمار ایران، آمارگیری ویژگیهای محیط زیستی خانوارهای شهری ۱۴۰۴
۲٬۵۰۰ لیتر آب برای یک کیلو · آب پشت یک کیلو برنج است؛ پشت یک کیلو پسته نزدیک ۱۱ هزار لیتر. بیشترش از رودخانهها و چاههای همین سرزمین. — شبکهٔ ردپای آب (مکونن و هوکسترا، ۲۰۱۱)، میانگین جهانی
از منابع عمومی
منابع
برای بحث
در همین موضوع · زمین
چه میشود کرد · زمین
مصرف آب خانهات را بدان
روی قبض آب، مصرف روزانهٔ هر نفر را با ۱۳۰ لیترِ برنامه مقایسه کن. دوش پنجدقیقهای و شیر بسته موقع مسواک، سهم یک خانه از یک سد است.
دادههای باز
مرکز آمار ایران و سامانههای دادههای باز شهرداریها جدولهای عمومی دارند: جمعیت، مسکن، آب، هوا. یک نمودار برای محلهٔ خودت بکش و به همسایه نشان بده.
تعمیر بهجای دور انداختن
تعمیرکار محله، کافههای تعمیر و مراکز بازیافت پسماند الکترونیک. گوشی قدیمیِ ته کشو طلا و مس و کبالت دارد؛ به بازیافت بده، نه به سطل.
بعدی: به کدام آرزو پر و بال بدهیم؟
