آینده‌های دموکراسی

واژه‌نامه

واژه‌هایی که متن‌ها به آن‌ها تکیه می‌کنند

هر واژه به تجربه‌ای که از آن آمده وصل است. در متن‌ها، اولین بار که واژه‌ای می‌آید، زیرش نقطه‌چین دارد و به همین‌جا می‌رسد.

رأی

عدالت‌خانه
خواستهٔ بست‌نشینان ۱۲۸۴ و ۱۲۸۵: نهادی که به عرض‌حال مردم رسیدگی کند. پیش‌درآمد مشروطه و مجلس.
حالِ همه‌مان چطور است؟
مشروطه
انقلاب ۱۲۸۵ که قدرت شاه را به قانون اساسی و مجلس مشروط کرد.
حالِ همه‌مان چطور است؟
بودجه‌ریزی مشارکتی
سپردن بخشی از بودجهٔ محله یا شهر به رأی مستقیم ساکنان.
حالِ همه‌مان چطور است؟
مجمع شهروندی
جمعی از شهروندان که به قید قرعه انتخاب می‌شوند تا دربارهٔ یک موضوع بشنوند، بحث کنند و پیشنهاد بدهند.
شانسِ قرعه
قرعه
انتخاب به بخت، نه به رأی. در ایران برای حج، مسکن و خودرو آشناست و در «دموکراسی قرعه‌ای» برای نمایندگی.
شانسِ قرعه
نمایندگی توصیفی
وقتی ترکیب مجلس شبیه ترکیب جامعه باشد: سن، جنسیت، شغل، استان.
شانسِ قرعه
نظارت استصوابی
تفسیر شورای نگهبان از اصل ۹۹ در ۱۳۷۰ که تأیید یا رد صلاحیت نامزدها را حق آن شورا می‌داند.
چرخ‌دنده‌های تنوع
رجال
واژهٔ اصل ۱۱۵ قانون اساسی برای نامزدهای ریاست‌جمهوری؛ تاکنون به‌گونه‌ای تفسیر شده که زنان را بیرون می‌گذارد.
چرخ‌دنده‌های تنوع
سهمیه
کنار گذاشتن بخشی از کرسی‌ها یا جای‌های لیست برای گروهی که کم نمایندگی می‌شود.
چرخ‌دنده‌های تنوع
لیست امید
فهرست انتخاباتی اصلاح‌طلبان در ۱۳۹۴ که جای حزب را گرفت.
چرخ‌دنده‌های تنوع
شناسنامه
سند هویت که در هر انتخابات مهر می‌خورد. بی‌شناسنامه یعنی بی‌رأی.
چرخ‌دنده‌های تنوع
جریان‌های سیاسی
اصول‌گرا، اصلاح‌طلب، اعتدال‌گرا، مستقل: خطوطی که سیاست ایران بیشتر از راه آن‌ها می‌گذرد تا حزب.
لبخند بزن، رأی بده
رأی سفید
برگهٔ رأی بی‌نام. در آمار جزو آرای باطله شمرده می‌شود و گاهی اعتراض است.
لبخند بزن، رأی بده
قیافه‌شناسی
شبه‌علم قرن نوزدهمی خواندن شخصیت از چهره؛ در «لبخند بزن، رأی بده» به شکل «روان‌سنجی هوش مصنوعی» برمی‌گردد.
لبخند بزن، رأی بده

صدا

شورایاری
شوراهای محله در تهران، انتخابی و مشورتی؛ نزدیک‌ترین نهاد به خانهٔ مردم.
رشته‌های رابطه
کارزار
درخواست یا پویش جمعی با امضا، از نجات یک دریاچه تا تغییر یک قانون؛ نام سامانهٔ karzar.net هم هست.
رشته‌های رابطه
سمن
کوتاه‌شدهٔ «سازمان مردم‌نهاد»: انجمن غیردولتی و غیرانتفاعی.
رشته‌های رابطه
انجمن صنفی
تشکل کارکنان یا شاغلان یک حرفه، مثل معلمان یا پرستاران.
رشته‌های رابطه
عرصهٔ عمومی
جایی که شهروندان دربارهٔ امور مشترک حرف می‌زنند. نسخهٔ ۳.۰ آن رسانه‌های دیجیتال و پیام‌رسان‌هاست.
روی همهٔ کانال‌ها
پروفایل‌سازی
ساختن تصویری از رفتار و گرایش هر رأی‌دهنده از داده‌های او.
روی همهٔ کانال‌ها
هدف‌گیری مکانی
فرستادن پیام متفاوت به هر محله بر پایهٔ مکان کاربر.
روی همهٔ کانال‌ها
گوش‌سپاری اجتماعی
تحلیل خودکار پست‌های شبکه‌های اجتماعی برای فهمیدن حال‌وهوای بحث.
روی همهٔ کانال‌ها
آزمون A/B
نشان دادن دو نسخه از یک پیام به دو گروه و نگه داشتن آن‌که بیشتر کلیک خورد.
روی همهٔ کانال‌ها
دخیل
پارچه‌ای که به نشانهٔ آرزو به ضریح یا درخت گره می‌زنند.
به کدام آرزو پر و بال بدهیم؟

زمین

کارت آمایش
سند اقامت موقت اتباع افغانستانی ثبت‌شده در ایران. ثبت‌نام است، نه شهروندی.
چه کسی در راه است؟
ردپای بوم‌شناختی
زمینی که برای تأمین مصرف و جذب پسماند یک نفر لازم است، به هکتار جهانی.
این‌همه چیز، برای چه؟
ظرفیت زیستی
زمینی که یک کشور واقعاً دارد تا آن مصرف را تاب بیاورد.
این‌همه چیز، برای چه؟
قناعت
بس دانستن. واژهٔ قدیمی فارسی برای همان چیزی که امروز «پسارشد» می‌گویند.
این‌همه چیز، برای چه؟
آینده‌های دموکراسی · ایران۱۴۰۵
آینده‌های
دموکراسی
یازده تجربه دربارهٔ آینده‌های دموکراسی در ایران
۰۰۰