رشته‌های رابطه

رابطهٔ شهروندان با کسانی که انتخابشان می‌کنند، و با کسانی که نمی‌توانند انتخابشان کنند، گاهی به یک نخ بند است. بعضی‌ها کاملاً به سیاست پشت می‌کنند یا با هیچ تصمیمی موافق نیستند؛ بعضی دیگر برای هدف‌ها و پروژه‌های مشخصی می‌جنگند و زود به دیوار می‌خورند. راه‌های زیادی برای بستن نخ‌های تازه میان شهروندان و نمایندگانشان هست: شوراهای شهر و روستا از ۱۳۷۷، شورایاری‌های محله، کارزارهای امضا، انجمن‌های صنفی و سمن‌ها. در سراسر جهان آزمایش‌هایی با یک هدف اصلی در جریان است: دموکراسی بهتر از راه مشارکت بیشتر برای همه؛ حتی برای آن‌ها که امروز کم مشارکت می‌کنند یا اصلاً نمی‌کنند. این امکان‌های تازه پرسش‌هایی شخصی هم پیش می‌کشند: نقش من چیست، موضع من کجاست؟ و چقدر می‌توانم و می‌خواهم سهم داشته باشم؟

تصمیم بگیر در آینده چطور می‌خواهی مشارکت کنی.

۱. نخی به رنگ گروه سنی‌ات بردار و ببُر. ۲. نخ را به نقطهٔ شروع گره بزن. ۳. نخ را دور پاسخ‌هایت بپیچ. ۴. نخ را به آخرین میخ گره بزن.

— حزب، انجمن صنفی یا سمن

— کار با دیگران برای حل یک مشکل مشخص

— تجمع و اعتراض

— هیچ‌جا؛ بگذار بقیه انجامش بدهند

— هر موضوعی، از محله تا جهان، کسل‌کننده یا داغ؛ مهم این است که حرفم شنیده شود

— موضوع‌هایی که به زندگی نزدیکم مربوط است

— موضوع‌هایی که خوب ازشان سر درمی‌آورم

— هیچ‌کدام، برای این کارها متخصص هست

— همیشه و منظم

— گاهی، اگر پروژه هیجان‌انگیز باشد

— به‌ندرت

— اصلاً

— باید دقیقاً همان‌طور اجرا شوند

— کارشناسان بررسی کنند، با مردم بحث شود، بعد اجرا شود

— مسئولان موظف باشند جدی دربارهٔ آن بحث کنند

— فقط پیشنهادی برای ادامهٔ گفت‌وگو هستند

— بله، و حالا بیشتر به سیاست علاقه دارم

— بله، و نظرهای مخالف را بهتر می‌فهمم

— بله، و کار مسئولان را بهتر درک می‌کنم

— بله، و حس می‌کنم می‌توانم کاری بکنم و شنیده می‌شوم

— بله، و به نظرم فایده‌ای نداشت

— نه، چون وقت ندارم و گرفتاری‌های دیگری دارم

— نه، چون باور ندارم با من چیزی عوض شود

— نه، چون نمی‌دانم چطور می‌شود شرکت کرد

— نه، چون حاضر نیستم وقت و انرژی بگذارم

— نه، چون چنین فرصتی سر راهم نبوده

— نه، چون حس می‌کنم شنیده نمی‌شوم

مجمع شهروندی، جمعی از شهروندان است که به قید قرعه انتخاب شده‌اند و چند آخر هفته دربارهٔ یک موضوع گفت‌وگو می‌کنند، از کارشناسان می‌شنوند و پیشنهادهایشان را به مجلس یا شورا می‌دهند. پاسخ‌های «بله» روی دیوار همان چیزهایی است که پژوهشگران اندازه می‌گیرند: علاقه، مدارا، فهم، حس اثرگذاری، یا سرخوردگی. پاسخ‌های «نه» موانع‌اند: وقت، بی‌اثری، ندانستنِ راه، بی‌میلی، بی‌خبری، شنیده‌نشدن.